Giả sử bạn đang ở Đà Nẵng.
Một ngày đẹp trời, bạn muốn ra Hà Nội.
Lựa chọn đầu tiên?
Mua vé máy bay của Vietnam Airlines.
Lựa chọn thứ hai?
Đặt vé tàu hỏa của Đường sắt Việt Nam.
Lựa chọn thứ ba?
Xách ba lô lên và leo lên xe khách Văn Minh.
Dù chọn cách nào thì cũng có một điểm chung:
Có một đơn vị trực tiếp đưa bạn từ Đà Nẵng ra Hà Nội.
- Vietnam Airlines dùng máy bay.
- Đường sắt Việt Nam dùng tàu hỏa.
- Nhà xe Văn Minh dùng xe khách.
Những đơn vị đó được gọi là Carrier.
Nghe có vẻ đơn giản.
Nhưng khi bước vào ngành xuất nhập khẩu, rất nhiều người lại bắt đầu bối rối.
Forwarder là gì?
Carrier là gì?
Ai mới là người thực sự vận chuyển hàng hóa?
Ai chịu trách nhiệm khi hàng gặp sự cố?
Hôm nay chúng ta sẽ làm quen với một trong những nhân vật quan trọng nhất của ngành logistics: Carrier.
Carrier là gì?
Carrier có thể hiểu đơn giản là:
Người chuyên chở.
Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và logistics, Carrier là cá nhân hoặc tổ chức trực tiếp vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi đến nơi nhận.
Họ sở hữu hoặc vận hành các phương tiện vận tải như:
- Tàu biển
- Máy bay
- Xe tải
- Tàu hỏa
Nói cách khác:
Nếu hàng hóa thực sự đang di chuyển thì phía sau luôn có một Carrier.
Carrier chịu trách nhiệm vận chuyển hàng hóa trong suốt hành trình theo các điều khoản đã cam kết.
Các loại Carrier phổ biến
Tùy theo phương thức vận chuyển, Carrier được chia thành nhiều nhóm khác nhau.
Ocean Carrier – Hãng tàu biển
Đây là loại Carrier quen thuộc nhất trong ngành xuất nhập khẩu.
Các hãng tàu sở hữu hoặc khai thác đội tàu container chạy khắp thế giới.
Một số cái tên nổi tiếng:
- Maersk
- MSC
- CMA CGM
- Hapag-Lloyd
- ONE
- Evergreen
Nếu container của bạn đang lênh đênh trên Thái Bình Dương hay Đại Tây Dương, rất có thể nó đang nằm trên tàu của một Ocean Carrier.
Air Carrier – Hãng hàng không vận tải
Loại Carrier này chuyên vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không.
Ví dụ:
- Qatar Airways Cargo
- Cathay Pacific Cargo
- Emirates SkyCargo
- Lufthansa Cargo
Ưu điểm:
- Nhanh
Nhược điểm:
- Đắt
Rất đắt.
Road Carrier – Vận tải đường bộ
Đây là những công ty sở hữu:
- Xe đầu kéo
- Xe container
- Xe tải
Họ đảm nhận các chặng vận chuyển nội địa hoặc xuyên biên giới.
Ví dụ:
Một container từ Bình Dương ra cảng Cát Lái thường sẽ được vận chuyển bởi Road Carrier trước khi lên tàu biển.
Rail Carrier – Vận tải đường sắt
Loại hình này phổ biến tại:
- Trung Quốc
- Châu Âu
- Nga
Đặc biệt trên các tuyến vận tải Á – Âu.
Trong một số trường hợp, vận tải đường sắt có thể nhanh hơn đường biển và rẻ hơn đường hàng không.
Carrier khác gì Forwarder?
Đây là câu hỏi mà gần như người mới nào cũng hỏi.
Hãy quay lại ví dụ Đà Nẵng – Hà Nội.
Bạn muốn đi máy bay.
Vietnam Airlines là Carrier.
Nhưng nếu có một công ty đứng ra:
- Tư vấn hành trình
- Đặt vé
- Đặt khách sạn
- Sắp xếp xe đưa đón
Thì công ty đó giống Forwarder hơn.
Carrier
- Trực tiếp vận chuyển
- Sở hữu hoặc khai thác phương tiện
- Chịu trách nhiệm chuyên chở
Forwarder
- Tổ chức vận chuyển
- Kết nối nhiều Carrier khác nhau
- Hỗ trợ chứng từ
- Hỗ trợ hải quan
- Điều phối toàn bộ hành trình
Nói ngắn gọn:
Carrier là người lái xe.
Forwarder là người lên kế hoạch cho chuyến đi.
Vì sao Carrier quan trọng?
Một lô hàng quốc tế có thể đi qua rất nhiều khâu.
Ví dụ:
Một container cà phê xuất khẩu từ Việt Nam sang Đức.
Nó có thể trải qua:
- Xe tải lấy hàng tại nhà máy
- Cảng xuất khẩu
- Tàu biển quốc tế
- Cảng nhập khẩu
- Xe tải giao đến kho người mua
Ở mỗi chặng đều có Carrier tham gia.
Nếu không có Carrier, hàng hóa đơn giản là không thể di chuyển.
Carrier có từ chối nhận hàng không?
Có.
Và chuyện này xảy ra thường xuyên hơn nhiều người nghĩ.
Carrier có thể từ chối vận chuyển nếu:
- Hàng hóa vi phạm pháp luật
- Hàng nguy hiểm khai báo sai
- Chứng từ không đầy đủ
- Đóng gói không đạt yêu cầu
- Giao hàng quá trễ
Đây là lý do doanh nghiệp phải đặc biệt chú ý tới các mốc thời gian.
Cut-off Time – Nỗi ám ảnh của dân xuất nhập khẩu
Nếu hỏi một nhân viên xuất nhập khẩu điều gì khiến họ mất ngủ trước ngày tàu chạy, rất nhiều người sẽ trả lời:
Cut-off Time.
Cut-off Time là thời điểm cuối cùng mà hãng tàu hoặc cảng chấp nhận:
- Hàng hóa
- Chứng từ
- Thông tin khai báo
Sau thời điểm này, hệ thống sẽ khóa lại.
Nếu bạn đến muộn?
Rất tiếc.
Container có thể bị rớt tàu.
Và khi đó:
- Phải đổi booking
- Phải chờ chuyến sau
- Có thể phát sinh thêm chi phí
Trong ngành, nhiều người còn gọi đây là:
Giờ cắt máng.
Một thuật ngữ nghe khá vui tai nhưng lại đủ sức khiến không ít nhân viên logistics phải thức khuya.
Ví dụ thực tế
Giả sử bạn xuất khẩu gốm sứ từ Bình Dương sang Mỹ.
Hàng hóa không quá gấp.
Không dễ hư hỏng.
Lựa chọn hợp lý nhất thường là:
- Đặt chỗ với hãng tàu container
Ví dụ:
- Maersk
- MSC
- CMA CGM
Ngược lại.
Nếu bạn xuất khẩu cá cảnh, hoa tươi hoặc hàng cần giao cực nhanh.
Khi đó vận tải hàng không thường là lựa chọn phù hợp hơn.
Carrier lúc này sẽ là các hãng hàng không vận tải hàng hóa.
Mỗi loại hàng hóa đều có Carrier phù hợp riêng.
Những hiểu lầm phổ biến về Carrier
Carrier luôn là hãng tàu
Không đúng.
Carrier có thể là:
- Hãng tàu
- Hãng hàng không
- Công ty xe tải
- Đơn vị vận tải đường sắt
Carrier và Forwarder là một
Không đúng.
Carrier trực tiếp vận chuyển.
Forwarder tổ chức việc vận chuyển.
Carrier chịu mọi rủi ro
Không hoàn toàn.
Carrier có trách nhiệm nhất định đối với hàng hóa.
Tuy nhiên mức độ trách nhiệm còn phụ thuộc:
- Hợp đồng vận chuyển
- Điều kiện vận chuyển
- Quy định pháp luật
- Bảo hiểm hàng hóa
Kết luận
Nếu Forwarder là người đứng sau sắp xếp cả chuyến đi thì Carrier chính là người trực tiếp cầm lái.
Họ có thể là hãng tàu.
Có thể là hãng hàng không.
Có thể là công ty vận tải đường bộ.
Nhưng điểm chung là:
Họ là người thực sự đưa hàng hóa từ điểm A đến điểm B.
Và trong thế giới xuất nhập khẩu, dù công nghệ có thay đổi đến đâu, dù chứng từ có điện tử hóa thế nào, vẫn luôn cần một Carrier để hàng hóa thực sự bắt đầu hành trình của mình.
